سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
315
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
كند پس اگر آن شوهر دوم او را طلاق داد ديگر گناهى نيست براى زن و شوهر اينكه رجوع بهم نمايند اگر بناء دارند كه بپاى دارند حدود الهى را اين حدودى است كه خدا ظاهر نموده براى مردمى كه عالم باشند ( بقوانين شرع ) ، و هر گاه زنها را طلاق داديد تا وقتى كه عده آنها سر آمد پس نگاه داريد آنها را بطور خوبى و متعارف يا آنكه آنها را رها كنيد بطور شايستگى و نگاه نداريد آنها را بطورى كه به آنها آزار نمائيد و از حق آنها تعدى كنيد و كسى كه چنين كند بنفس خود ظلم كرده و آيات خدا را بهزو و سخريه نگيريد و متذكر نعمتهاى خدا باشيد و ياد كنيد آنچه براى شما فرستاده از كتاب و حكمت تا آنكه براى شما موعظه و اندرز باشد و پرهيزگار باشيد و بدانيد كه محققا خداوند به همه چيز عالم و دانا است . توضيح آيات وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ عرضه بضم بمعنى لغوى چيزى را گويند كه صلاحيت پيدا نموده براى عملى مثل اينكه گويند فلانه چيز در معرض فلان عمل واقع گرديده و مثل چيزى كه در معرض نمايش در آورند چنانچه جنس را براى فروش عرضه نمايند و در اين مبارك آيه نهى فرموده از اينكه خدا را در معرض قسم واقع گردانند و يمين و حلف بمعنى قسم است و در شأن نزول آيه مفسرين گويند عبد اللَّه رواحه قسم خورده بود كه با دامادش بشير بن نعمان تكلم نكند و مراوده با وى ننمايد و آنچه خواستند بين آنها را اصلاح نمايند قبول نميكرد و ميگفت من قسم خوردهام اين بود كه اين آيه نازل گرديد و در معنى آيه از مفسرين سه قول گفته شده : 1 - قرار ندهيد قسم به خدا را علت و مانع از برّ و تقوى و بعذر اينكه گوئيد قسم خوردهام از كار خير بازمانيد . « حسن و طاووس و قتاده » 2 - عرضه بمعنى حجت و دليل است يعنى قرار ندهيد قسم به خدا را دليل بر منع از تقوى و عمل نيكو كه اگر قسم خورده باشيد بر ترك عملى و بعد معلوم شود كه آن عمل خير و خوبى است قسم مانع آن نميشود و براى اينكه قسم خوردهايد ترك